Jobs "İşe yaramıyor" demişti: Apple şimdi dokunmatik ekranlı MacBook Pro satıyor

20 Ekim 2010. Apple, "Back to the Mac" etkinliğinde Mac'in iOS'tan aldığı fikirleri anlatıyor. Soru zaten havada: Madem iPhone ve iPad parmakla kullanılıyor, Mac'in ekranına neden dokunamıyoruz? Steve Jobs'un cevabı kısa ve netti:

"Bunu bolca kullanıcı testinden geçirdik ve işe yaramadığını gördük. Dokunmatik yüzeyler dikey olmak istemez. İlk başta çok iyi bir gösteri çıkar, ama kısa süre sonra yorulmaya başlarsınız; uzun süre kullanınca da kolunuz kopacakmış gibi olur. Çalışmıyor, ergonomik olarak berbat."

Orijinali: "We've done tons of user testing on this, and it turns out it doesn't work. Touch surfaces don't want to be vertical. It gives great demo but after a short period of time, you start to fatigue and after an extended period of time, your arm wants to fall off. It doesn't work, it's ergonomically terrible."

Devamında dokunmatik yüzeylerin yatay olmak istediğini söyledi ve çözümü gösterdi: Apple'ın yıllardır geliştirdiği çoklu dokunmalı trackpad'ler. Magic Mouse ve Magic Trackpad de aynı mantığın ürünleriydi. Mesaj açıktı: Mac'te çoklu dokunma var, ama ekranda değil, elinizin altında.

16 yıl sonra: Aynı şirket, tersi bir ürün

28 Ekim 2026'da Apple, "PROLED XDR" adını verdiği çift katmanlı OLED ekranlı yeni MacBook Pro'yu tanıttı. Şirketin kendi ifadesiyle Mac'te dokunma ilk kez geliyor. 14 ve 16 inç seçenekleri var; içinde M5 Pro veya M5 Max çip çalışıyor. Ön siparişler tanıtım günü başladı, cihazlar 6 Kasım'da teslim edilmeye ve mağazalarda satılmaya başlayacak.

Türkiye'de M5 Pro'lu 14 inç model 199.999 TL'den, 16 inç model 234.999 TL'den başlıyor. M5 Max'li modeller ise 14 inçte 314.999 TL'den, 16 inçte 332.999 TL'den.

Apple'ın anlattığı dokunma deneyimi tanıdık: sayfayı kaydırmak, fotoğrafı iki parmakla büyütmek, pencereyi çift dokunuşla tam ekran yapmak, öğeleri sürükleyip bırakmak. Dokunma sensörü ekran panelinin içine gömülü; yani üstüne ayrı bir katman eklenmiş değil. Apple bunun gecikmeyi azalttığını söylüyor. Tasarımcılar çizim yaparken trackpad'in sınırına takılmadan tüm ekranı tuval olarak kullanabilecek, müzisyenler sanal enstrümanları ekrandan çalabilecek, geliştiriciler iOS ve iPadOS uygulamalarının dokunmatik davranışını doğrudan Mac'te deneyebilecek.

Jobs'un itirazına cevap var mı?

Dürüst olmak gerekirse, "kol yorulması" konusuna Apple'ın tanıtım metninde doğrudan bir cevap görmedim. Ama bazı ipuçları dikkat çekici:

Menteşe yeniden tasarlanmış; Apple, dokunma kullanırken ekranın daha sağlam durmasını hedeflediğini söylüyor.
Dokunma, klavye ve trackpad'in yerine değil yanına geliyor. Apple, yeni yöntemlerin klavye kısayolları ve trackpad hareketleriyle birlikte çalıştığını vurguluyor.
Video görüşmelerinde ekrana dokununca kameranın sallanmasını azaltan bir görüntü sabitleme özelliği de var. Yani Apple, dokunma sırasında ekranın hareket edebileceğini hesaba katmış.

Burada şunu da not etmek lazım: Jobs'un 2010'daki cümlesi "dokunmatik ekran kötüdür" demiyordu. Dikey duran dizüstü ekranında sürekli kol uzatmanın pratik olmadığını söylüyordu. Apple'ın bugünkü yaklaşımı da dokunmayı ana kullanım biçimi yapmak yerine ek bir seçenek olarak sunuyor. Bu yüzden "Apple fikrini tamamen değiştirdi" demek biraz acele bir yorum olur. Daha doğru okuma belki şu: Aradaki yıllarda iPad'le büyüyen bir kullanıcı kuşağı, Mac'te de parmağıyla işaret etmeyi refleks olarak yapıyor ve Apple bu alışkanlığı artık görmezden gelmiyor.

Asıl soru: Gerçek hayatta işe yarayacak mı?

Kâğıt üzerinde etkileyici bir ürün. Ama asıl test, insanların günde saatlerce çalıştığı gerçek masalarda yapılacak. Parmağınız ekrana günde kaç kez gidecek? Yoksa bir süre sonra yine trackpad'e mi döneceksiniz? Jobs'un 2010'daki kaygısı doğru muydu, yoksa cihazın kendisi bunu çözecek kadar iyi mi? Bunu ancak kullanıcılar, satış başladıktan sonra gösterecek.

Benim için ilginç olan şu: Teknoloji dünyasında "asla" denilen şeylerin ömrü genellikle çok uzun olmuyor. 2010'da kesin bir dille reddedilen fikir, 2026'da Apple'ın yeni MacBook Pro'sunun en çok konuşulan özelliği olarak karşımıza çıkıyor. Hangi tarafın haklı çıkacağını görmek için 6 Kasım'ı beklemek yeterli.